Prose, RMW Festival 2014

Dode tijd

Hier, hier is de beeldhouwer gesneuveld, de beeldhouwer die werkte met de brokstukken die elke morgen voor zijn voeten gegooid werden.

Op een minuut rennen – ongeveer het tempo waarmee iemand zich verwijdert als er een hardhandige operatie van MINUSTAH[1] gaande is –  wacht het paleis, gescheurd en gebarsten als uitgedroogde aarde. Het volk tegenover het paleis kijkt elkaar aan. Men klampt zich vast aan de tijd, de tijd van gebalde vuisten, van cholera en van de beloftes van chaos.

Hier, hier worden de verhalen van Gary[2] ter dood gebracht!

Al het erfgoed, de levens, de woorden, de vervaagde sporen van een samenleving, en van alle kleine revoluties, de bende-oorlogen tussen de kleine handelaren, dat alles is even betekenisloos als stofdeeltjes in de lucht. Realiteit is nooit sterker geweest dan de grootste nihilistische en chaotische literaire creatie.

Onder druk van een geïdealiseerde weerbaarheid, de wederopbouw, en alle zakelijke mogelijkheden die daarbij komen kijken vervagen de grenzen tussen geschiedenis, economie en geografie tot een chaos die zo simpel is dat ze bijna sympathiek wordt.

Kan ik het wel maken om te weigeren mee te gaan in het simpele vereren van de slachtoffers van 12 januari ? Het is een vorm van respect betuigen die iedereen goed uitkomt omdat het bij niemand de schuld legt.

Hier, hier is de plaats van overlijden van driehonderdduizend vrienden, landgenoten en broeders, vermoord door de precaire omstandigheden waarin de Haïtiaanse bevolking leeft. Zij, die alleen burgers genoemd worden omdat ze af en toe hun stemrecht uit kunnen oefenen!

Ik droom ervan om deel uit maken van een wederopstanding van de aarde, die ervoor zorgt dat mensen weer samen kunnen leven, die weet om te gaan met de risico’s die mensen hier lopen : het risico dat je je leven lang geen onderwijs krijgt, dat je cholera oploopt, dat je voor het eerst een baan vindt op je veertigste, dat je omkomt door een stompzinnige aardbeving, overstroming of verdwaalde kogel.

Dat zou pas echt respect betuigen zijn, als alle driehonderdduizend martelaren postuum volledige burgerrechten toegekend zouden worden.

Want over wat voor weerbaarheid hebben we het eigenlijk? We sterven jonger en zijn nog altijd armer dan alle anderen!

Hier, hier heerst de nutteloosheid van woorden en van mij, hun auteur!

-

Vertaling: Ernst van den Hemel


[1]                      Noot van de vertaler: MINUSTAH staat voor Mission des Nations Unies pour la Stabilisation en Haïti, de stabilisatiemissie van de VN in Haïti, actief sinds 2004. MINUSTAH heeft als missie o.a het bevorderen van de rule of law in Haïti, en haar optreden is niet onomstreden.

[2]                      Noot van de vertaler: Gary Victor (1958 – ) een van de bekendste schrijvers van Haïti.